Verslag herdenking 12 met 2017 in het clubblad Contrails

Op vrijdag 12 mei vond de herdenking plaats, bij het sombere monument dat het fatale bombardement op de Moerdijkbrug herdenkt. Deze aktie werd ondernomen op 13 mei 1940 door de bemanning van de enige nog vliegwaardige Fokker T-V luchtkruiser-bommenwerper, nummer 856.

Men had twee bommen van 300 kg aan boord. Helaas mislukte dit bombardement – een brug is een moeilijk doelwit. Op de terugweg naar Schiphol werd de ‘856’neergeschoten, evenals één van de begeleidende G-1’s. Beide bemanningsleden kwamen om. Het monument herdenkt de bemanningsleden B. Swagerman, W.F. Anceaux, O.W. Douwes Dekker, G.A. van Riemsdijk, J. Wijnstra, P.C. Schoute en H.P. Lindner.

Deze herdenking werd weer georganiseerd door Wim Anceaux, achterneef van de omgekomen vlieger. Hij had samen met Daan Kaasjager op de Julianaschool van Dubbeldam een presentatie gegeven over het Moerdijk bombardement.

voorzitter Wim Anceaux
welkom door Wim Anceaux
Hans Walrecht en Daan Kaasjager

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De twee groepen 8 van die school werden naar de herdenking gebracht met drie “Dikke DAF’s”. Namens de gemeente sprak locoburgemeester Piet Sleeking en namens de KLu Generaal-majoor Fred Sotthewes, plaatsvervangend Commandant Luchtstrijdkrachten. Hij benadrukte dat in deze onoverzichtelijke tijden een goede luchtmacht van levensbelang is.

twee van de drie “Dikke DAF’s”
locoburgemeester Dordrecht Piet Sleeking
Generaal-majoor Fred Sotthewes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Als laatste sprak Eline van de Vorm, secretaris van de Stichting Herdenking Bombardement Moerdijkbrug. Zij sprak over de noodlottige vlucht, het leven in oorlogstijd in Dordrecht en vertelde hoe Joodse kinderen uit Dordrecht afgevoerd werden naar Duitse vernietigingskampen.

Na de twee minuten stilte werden de kransen en bloemen gelegd. Namens ons museum werd dat door Theresia en mij gedaan. Onze collega-vrijwilliger Wim Goes maakte ter plekke een fotoverslag.

Eline van der Vorm
kranslegging door Piet Sleeking en wethouder Rinette Reynvaan
kranslegging namens de Klu door (l) luitenant-generaal b.d. Ben Droste en (r) Generaal-majoor Fred Sotthewes
kranslegging namens ‘Crash 40 – 45’ door Hans en Theresia Walrecht
onderonsje tussen (l) Eline van der Vorm en (r) Theresia Walrecht.

Na de twee minuten stilte werden de kransen en bloemen gelegd. Namens ons museum werd dat door Theresia en mij gedaan. Onze collega-vrijwilliger Wim Goes maakte ter plekke een fotoverslag.

Tenslotte legden alle leerlingen een bloem. Het was een ingetogen herdenking onder een af en toe zonnige hemel.

Tekst: Hans Walrecht (CRASH Luchtoorlog- en Verzetsmuseum ’40-’45 Lisserbroek)
Foto’s: Wim Goes

Toespraak Generaal-majoor Fred Sotthewes 12 mei 2017

Geachte aanwezigen,
Het is mij een eer en genoegen dat ik op deze bijzondere plaats enkele woorden tot u mag richten.
De aanleiding is een gebeurtenis die weliswaar 77 jaar geleden heeft plaatsgevonden, maar waarvan de actualiteit, wat mij betreft, door de jaren heen niet minder is geworden.

Op 13 mei 1940 hebben drie Fokker vliegtuigen van de Luchtvaart Afdeling, een T-5 bommenwerper en twee G-1 jagers, getracht de Moerdijkbrug te bombarderen.
Het doel was om de invasie van de Duitsers naar ‘Vesting Holland’ te voorkomen of in elk geval te vertragen.
De Moerdijkbruggen waren op dat moment voor de Duitsers van groot strategisch belang om het hart van Nederland te kunnen bereiken.

Voor 2 van de 3 crews is het hun laatste en fatale vlucht geworden.
Het geplande bombardement mislukte.
De eerste bom miste zijn doel, de tweede raakte een pijler, ketste af en ontplofte in het water.
Tijdens de missie werd de formatie aangevallen door een overmacht aan Duitse Messerschmitt’s.
Twee vliegtuigen kregen voltreffers.
De bommenwerper stortte brandend neer in de grienden van Ridderkerk.
Eén Fokker jager verongelukte op een weiland in Nieuw Lekkerland.
Al de 7 bemanningsleden kwamen om.

Schiphol is op dat moment de thuishaven voor wat er dan nog over is van de Luchtvaartafdeling, de voorloper van onze huidige Koninklijke Luchtmacht.
De derde Fokker wist de strijd te ontkomen en daar een veilige landing te maken.
Als enige overlevenden kon de crew van deze Fokker T-5 hun verhaal doen.

De Moerdijk-missie was een moedige daad en volgens sommigen zelf een kamikaze actie.
Vooraf was bekend dat er een kleine kans was dat de vliegtuigen veilig terug zouden keren.
Wanneer je weet dat boven dit gebied een paraplu van Duitse jagers aanwezig was, krijg je vanzelf grote bewondering voor de commitment van deze vliegtuigbemanningen.
De crews waren bereid om hun leven te geven ‘voor een grotere zaak’.
Dat is wat er toen van hen werd verwacht en vandaag de dag nog steeds wordt gevraagd van onze militairen.
Wij zetten ons elke dag in voor vrede en veiligheid.
De Tweede Wereld oorlog ligt inmiddels ver achter ons. Is onze paraatheid dan nog steeds zo noodzakelijk?
Mijn antwoord daarop is: ….Helaas wel.

De wereld verandert in een rap tempo en om ons heen is het onrustig.
De oorlog ver van huis is niet meer los te zien van de veiligheid dichtbij huis.

Terroristische aanslagen in Europese steden, grote stromen vluchtelingen, veranderende mondiale verhoudingen met o.a. Rusland en het MH-17 incident, zijn daar de zichtbare resultaten van.
Onze vrijheid wordt vandaag de dag bedreigd en de risico’s zijn reëel.
Tolerantie en verdraagzaamheid zijn onmisbare westelijke waarden om de wereldvrede te bewaren. Maar wereldwijd bevinden we ons momenteel op een hellend vlak waarin onze idealen en basale menselijke waarden dreigen te gaan schuiven en niet door iedereen worden gedeeld.
Idealen en waarden die ons allen aan gaan en die we kost wat kost willen beschermen.
En die bescherming heeft een prijs.
Een goed functionerende Luchtmacht heeft een prijs.
Want om deze bescherming te kunnen blijven bieden is het noodzakelijk dat de Luchtmacht haar operationele inzetbaarheid herstelt.
De organisatie heeft onder druk gestaan.
We zaten aan het max van onze kunnen.
Te lang, te veel met te weinig.
Luchtgevechten zoals deze boven Moerdijk zijn de afgelopen jaren daardoor te weinig getraind.

Het extra geld dat Defensie er vorig jaar heeft bijgekregen is daarom vooral ingezet om de operationele inzetbaarheid te herstellen.
Zodat we in de toekomst weer al onze taken kunnen uitvoeren en, zoals dat heet, weer multi-inzetbaar zijn.
Want dat wordt van ons gevraagd.

Daarnaast is het noodzakelijk dat de Luchtmacht de stap zet naar wat we noemen de 5e generatie Luchtmacht. Een informatie-gedreven wendbare Luchtmacht die naast de ons bekende slagkracht, mobiliteit en bescherming ook nieuwe vormen van Airpower kan brengen die aansluiten op de dreiging van vandaag de dag.
Een Luchtmacht die ook is voorbereid op het gevecht van de toekomst en het verschil kan blijven maken voor vrede en veiligheid.

Herdenken…
Er bij stil staan…
Er bewust aandacht aan geven…
Met als doel: niet vergeten wat in het verleden is gebeurd en ervan leren.
Niet vergeten dat vrede en vrijheid nooit vanzelfsprekend zijn.
Niet vergeten wat de prijs van vrijheid was….en dus nog altijd is.
Niet vergeten dat er vlak voor WO II ook grote bezuinigingen op defensie zijn geweest.
Dat 7 jonge heren hier hun levens hebben gelaten in 1940 op die 13e van mei, voor ónze vrijheid.
Om die reden zijn we vandaag hier bij elkaar en staan we met elkaar stil bij wat er zich hier in de omgeving heeft afgespeeld.
Om die reden is in 1995 dit herdenkingsmonument opgericht en wordt het verhaal van deze vliegers verteld.
Dat moeten we blijven doen.
Van generatie op generatie.
Zodat het niet vergeten wordt.
Wij betuigen hiermee ons respect en het doet recht aan de offers die deze mannen en hun nabestaanden hebben gebracht en de offers militairen vandaag de dag nog steeds brengen.
Laat hun verhalen voor ons een lerend voorbeeld zijn.

Herdenking 12 mei 2017

De ‘Stichting Herdenking Bombardement Moerdijkbrug 1940’ nodigt u uit om aanwezig te zijn bij hun jaarlijkse herdenking.

Deze zal plaatsvinden op vrijdag 12 mei om 13.00 uur bij het monument aan de Rijksstraatweg ter hoogte van nr. 160, in de berm van het fietspad naar de Moerdijkbrug nabij Willemsdorp.

Namens de gemeente Dordrecht is aanwezig locoburgemeester Piet Sleeking (Beter Voor Dordt). De Koninklijke Luchtmacht wordt vertegenwoordigd door de Plaatsvervangend Commandant Luchtstrijdkrachten, Generaal-majoor Fred Sotthewes, die zal spreken en een krans zal leggen.

Scholieren van groep 8 van de Julianaschool uit Dubbeldam zullen behulpzaam zijn en hebben ook hun aandeel in de herdenking.

 

Namens het bestuur,

 

Wim Anceaux

Dordrecht.net: Herdenking Monument Moerdijk 2016

DORDRECHT – Gisteren, 13 mei, was het exact 76 jaar geleden dat drie Fokker vliegtuigen (een T-5 bommenwerper en twee G-1 jagers) van de Luchtvaart Afdeling (voorloper van de Koninklijke Luchtmacht) getracht hebben de Moerdijkbrug te bombarderen om de invasie van de Duitsers naar ‘Vesting Holland’ te voorkomen of in elk geval te vertragen. Dit bombardement mislukte en de drie vliegtuigen werden aangevallen door een overmacht aan Duitse Messerschmitt’s.
Twee vliegtuigen kregen voltreffers. De bommenwerper stortte brandend neer in de grienden van Ridderkerk. Een Fokker jager verongelukte op een weiland in Nieuw Lekkerland. Al de 7 bemanningsleden kwamen om. De derde Fokker ontkwam de strijd en landde veilig op hun thuishaven Schiphol.

Sinds 1995 staat aan de voet van de Moerdijkbrug een oorlogsmonument met hierin de namen van de zeven omgekomen jonge militaire vermeld. De neef en vernoemde van de verongelukte piloot van de bommenwerper Wim Anceaux heeft dit monument geadopteerd en heeft enkele malen een herdenking georganiseerd.
Het monument is het vorig jaar vanaf de parkeerplaats ‘de Zuidpunt’ verplaatst naar de Rijksstraatweg en staat in de berm van het fietspad ter hoogte van Willemsdorp.

Het vorig jaar was het bombardement 75 jaar geleden. Wim Anceaux heeft de ‘Stichting Herdenking Bombardement Moerdijkbrug 1940’ (SHBM1940) opgericht en er is een grote herdenking georganiseerd in de Grote Kerk te Dordrecht. Vandaag vond er om 13.00 uur een kleine herdenking plaats bij dit monument.

Locoburgemeester mevrouw Rinette Reynvaan hield een toespraak waarna overste Alex Raggers, Luitenant Kolonel van de Koninklijke Luchtmacht met een speech volgde. In beide toespraken werd gesproken over een moedige daad. Vooraf was bekend dat er een kleine kans was dat de vliegtuigen veilig terug zouden keren. De herinnering over dit bombardement met de noodlottige gevolgen moet worden doorverteld aan volgende generaties, zoals één van de doelstellingen van de SHBM1940.

Hierna volgde een emotionele toespraak van Jeroen Ruygrok. Zijn vader Gerard was in eerste instantie waarnemer/gezagvoerder van deze missie. Voor het vertrek van Schiphol werd hij, omdat hij getrouwd was, op bevel vervangen door Ben Swagerman. Ben was vrijgezel. Uit dank noemde Gerard zijn oudste zoon Ben. Deze Ben was ook aanwezig bij de herdenking.

Door twee vrouwelijke blazers van de muziekvereniging ‘De Bazuin’ uit Leerdam werden de signalen geblazen en na twee minuten stilte volgde het Wilhelmus. Er werden door de gemeente Dordrecht en de Koninklijke Luchtmacht kransen gelegd en er was een bloemengroet door de SHBM1940, het museum ‘Crash 40 – 45’ en de familie Ruygrok.

Verder waren aanwezig Ben Droste, oud Bevelhebber der Luchtstrijdkrachten, twee hoogbejaarde ooggetuigen uit Ridderkerk die de bommenwerper in de grienden zagen neerstorten, veteranen, reservisten, Oranjeverenigingen en vertegenwoordigers van oorlogsmusea en kerken. Bewoners van de naastliggende wijk Willemsdorp hadden uit respect de vlag halfstok gehangen. De leiding was in handen van Wim Anceaux die na afloop de aanwezigen en belangstellenden bedankte. Het is de bedoeling dat ieder jaar rond 13 mei bij dit monument een herdenking zal worden gehouden.

Foto’s: Paul Schrandt

Bron: http://www.dordrecht.net/nieuws/2016-05-14-18106-herdenking-monument-moerdijk.html









Recente bezoeken

Een aantal jaren geleden hebben vrijwilligers van het Luchtoorlog- en Verzetsmuseum van de Stichting CRASH 1940-1945, Aalsmeerderdijk 460, 1436BM Aalsmeerderbrug (Rijsenhout) de resterende onderdelen van de Fokker T-5 856 uit de grienden van Ridderkerk opgegraven en geborgen. Sindsdien zijn deze onderdelen tentoongesteld in hun museum.

Bij iedere herdenking bij ‘ons’ monument aan de voet van de Moerdijkbrug was er een delegatie van ‘Crash’ aanwezig. Ook op 11 en 13 mei 2015. In hun blad werd enthousiast gereageerd over onze activiteiten.
De afgelopen jaren is er veelvuldig contact met ‘Crash’ en onze Stichting en is er vriendschap ontstaan. Reden genoeg om in december 2015 aan ‘Crash’ officieel een dvd te overhandigen door de voorzitter van onze Stichting Wim Anceaux.

Verder waren aanwezig Ben Swagerman (vernoemde/achterneef van de waarnemer/gezagvoerder T-5 Bernhard Swagerman) met enkele van zijn vrienden. Ook aanwezig was Daan Kaasdrager, één van de makers van het simulatiefilmpje over het bombardement van de Moerdijkbrug.

Voor de uitreiking hield Ben een korte toespraak over de luchtverdediging in de Meidagen van 1940 met het accent op het mislukt bombardement van de Moerdijkbrug. Wim hield een toespraak over ‘onze’ stichting met uitleg over de doelstelling van de stichting, de activiteiten in 2015 en in de toekomst.

Ook in december 2015 heeft Wim Anceaux een dvd overhandigd aan Commodore Onno Eichelsheim, sinds 1 februari 2016 de nieuwe directeur van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) van de Koninklijke Luchtmacht in het hoofdkwartier van de Koninklijke Luchtmacht te Breda. Commodore Eichelsheim was één van de sprekers in de Grote Kerk op 13 mei 2015.

Spreker 11 mei 2015: Jan-Paul Apon

Uitgesproken bij het monument aan de voet van de Moerdijkbrug op 11 mei om 13.00 uur.

—-

Dames en heren, geachte aanwezigen,

Het is mij een eer en genoegen dat ik op deze bijzondere plaats enkele woorden tot u mag richten, naar aanleiding van een gebeurtenis die weliswaar 75 jaar geleden heeft plaatsgevonden, maar waarvan de actualiteit, wat mij betreft, door de jaren heen niet minder is geworden.

Meer lezen

Spreker 11 mei 2015: Wim Anceaux

Uitgesproken bij het monument aan de voet van de Moerdijkbrug op 11 mei om 13.00 uur.

Binnen niet al te lange tijd zullen de nog levende militairen en burgers die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt, gezien hun hoge leeftijd, zijn overleden.

Ik vind, en vele anderen met mij, dat de belevenissen en gebeurtenissen zoals dit (mislukt) bombardement op 13 mei 1940 doorgegeven moet worden aan de volgende generaties. Dit monument, de herdenkingen in het verleden en de komende herdenking geven hier aanleiding toe. Reden genoeg om begin dit jaar de ‘Stichting Herdenking Bombardement Moerdijkbrug 1940’ op te richten.

Meer lezen